Thương mại điện tử đang trở thành phương thức kinh doanh phổ biến đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân. Việc bán hàng thông qua website, sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng livestream giúp mở rộng thị trường, giảm chi phí và tiếp cận khách hàng nhanh chóng.
Tuy nhiên, hoạt động thương mại điện tử là lĩnh vực được pháp luật quản lý chặt chẽ. Trong thực tế, nhiều tổ chức và cá nhân vẫn vi phạm các quy định về đăng ký website, cung cấp thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quảng cáo, thuế, hóa đơn và kinh doanh hàng hóa có điều kiện. Những vi phạm này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc khắc phục hậu quả, thậm chí bị đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Vi phạm pháp luật về thương mại điện tử là hành vi của tổ chức hoặc cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các nghĩa vụ được pháp luật quy định trong quá trình thiết lập, vận hành hoặc tham gia hoạt động thương mại điện tử.
Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, chủ thể vi phạm có thể bị:
- Xử phạt vi phạm hành chính.
- Buộc khắc phục hậu quả.
- Thu hồi giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động theo quy định.
- Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Những lỗi vi phạm thương mại điện tử thường gặp
1. Không đăng ký hoặc thông báo website thương mại điện tử
Theo quy định của pháp luật, thương nhân hoặc tổ chức thiết lập website/ứng dụng bán hàng trực tiếp phải thực hiện thủ tục thông báo với Bộ Công Thương. Trường hợp thiết lập sàn giao dịch thương mại điện tử, trang thương mại điện tử bán đấu giá hoặc website khuyến mại trực tuyến, thương nhân phải đăng ký với Bộ Công Thương. Nhiều doanh nghiệp xây dựng website bán hàng hoặc website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử nhưng bỏ qua thủ tục này. Đây là một trong những lỗi bị xử phạt phổ biến trong quá trình thanh tra, kiểm tra.
Mức xử phạt: (Khoản 1, Khoản 2, Khoản 3 Điều 62 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
- Mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không thông báo website bán hàng.
- Mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi không đăng ký website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử hoặc ứng dụng dịch vụ thương mại điện tử với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
2. Vi phạm quy định về cung cấp thông tin trên website thương mại điện tử
Pháp luật bắt buộc các website thương mại điện tử phải công khai rõ ràng các thông tin bắt buộc nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Khi bên bán không cung cấp đầy đủ thông tin về chủ sở hữu website (Tên, địa chỉ, số điện thoại, mã số doanh nghiệp/mã số thuế), không công khai thông tin về giá cả, điều kiện giao dịch chung, chính sách vận chuyển, giao nhận, thanh toán, đổi trả hàng hóa.
Mức xử phạt: (Điều 4 Nghị định 52/2013/NĐ-CP; Khoản 1 Điều 63 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng (đối với cá nhân) hoặc từ 2.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng (đối với tổ chức) cho mỗi hành vi không cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin bắt buộc theo quy định. Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng cho hành vi kinh doanh hàng giả hoặc vi phạm quyền SHTT. Mức cao hơn (lên đến 40-50 triệu đồng) nếu có yếu tố lừa đảo hoặc quy mô lớn.
3. Sử dụng biểu tượng (logo) “Đã thông báo” hoặc “Đã đăng ký” khi chưa được xác nhận
Đây là lỗi rất phổ biến. Nhiều nhà bán hàng tự ý gắn logo “Đã thông báo” lên website dù chưa nhận được xác nhận từ cơ quan chức năng, dẫn đến hành vi giả mạo thông tin.
Mức xử phạt: ( Khoản 2, Khoản 3 Điều 62 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
Từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân (có thể lên đến 20-30 triệu đồng tùy trường hợp); mức phạt đối với tổ chức gấp đôi mức phạt cá nhân.
4. Vi phạm quy định về bảo vệ thông tin cá nhân của người tiêu dùng
Thông tin cá nhân của khách hàng là dữ liệu được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Việc thu thập, sử dụng và chia sẻ thông tin này trong môi trường thương mại điện tử phải tuân thủ đúng quy trình. Nếu việc thu thập thông tin cá nhân của người tiêu dùng khi chưa có sự đồng ý của họ hoặc sử dụng thông tin cá nhân không đúng với mục đích đã thông báo hoặc tự ý chuyển giao cho bên thứ ba khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu thông tin thì sẽ cấu thành hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt
Mức xử phạt: (Điều 65 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP) và Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân)
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi thu thập, sử dụng thông tin cá nhân không đúng mục đích (áp dụng đối với cá nhân; nhân đôi đối với tổ chức). Trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc phạt hành chính theo các quy định chuyên ngành liên quan.
5. Bán hàng giả, hàng nhái, hàng cấm kinh doanh trên thương mại điện tử
Không gian mạng không phải là vùng trống pháp luật. Mọi hành vi đưa sản phẩm vi phạm pháp luật lên nền tảng thương mại điện tử đều chịu hình phạt nghiêm khắc.
- Cung cấp, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên website hoặc sàn giao dịch thương mại điện tử.
- Lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng hóa thuộc danh mục cấm kinh doanh.
Mức xử phạt: (Điều 63 và các điều khoản thuộc Chương II Nghị định 98/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP)
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường thương mại điện tử.
Tùy thuộc vào giá trị hàng hóa vi phạm và tính chất vụ việc, chủ thể vi phạm còn chịu hình phạt bổ sung (tịch thu tang vật, tước quyền sử dụng giấy phép) hoặc phạt tiền theo các mức cao hơn đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả.
Vi phạm thương mại điện tử không chỉ dẫn đến mức phạt tiền đáng kể mà còn gây tổn hại đến uy tín kinh doanh và có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ thông tin sai, thu hồi tên miền hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng. Do đó, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trực tuyến và KOL, KOC cần thường xuyên cập nhật các quy định của Luật Thương mại điện tử năm 2025 và các văn bản hướng dẫn để xây dựng quy trình kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0877.111.247
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
