Thu nhập Affiliate – Freelance không đăng ký kinh doanh bị tính thuế như lương

CÓ THU NHẬP TỪ AFFILIATE, FREELANCE NHƯNG KHÔNG ĐĂNG KÝ KINH DOANH SẼ BỊ TÍNH THUẾ NHƯ TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG TỪ 01/7/2026

Từ ngày 01/7/2026, theo quy định mới của Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi và các văn bản hướng dẫn, cá nhân có thu nhập từ affiliate, freelance, sáng tạo nội dung, KOL/KOC, MMO, bán hàng online không đăng ký kinh doanh sẽ bị tính thuế như tiền lương – tiền công.

Đây là thay đổi quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu người làm việc tự do và kiếm tiền trên nền tảng số. Chính sách nhằm đảm bảo công bằng thuế, hạn chế thất thu và quản lý tốt hơn các nguồn thu nhập mới trong nền kinh tế số.

1. Thu nhập nào bị tính thuế như tiền lương – tiền công?

Các khoản thu nhập sau sẽ bị tính thuế như tiền lương nếu không đăng ký kinh doanh:

• Thu nhập từ affiliate marketing

• Thu nhập từ freelance: thiết kế, viết content, lập trình, dịch thuật, chụp ảnh…

• Thu nhập từ KOL/KOC, review sản phẩm

• Thu nhập từ YouTube, TikTok, Facebook Creator

• Thu nhập từ bán hàng online không đăng ký hộ kinh doanh

• Thu nhập từ dịch vụ cá nhân: dạy học online, coaching, tư vấn…

Điểm quan trọng: Chỉ cần có thu nhập và không đăng ký kinh doanh → bị tính thuế như tiền lương – tiền công.

2. Vì sao bị tính thuế như tiền lương – tiền công?

Có 3 lý do chính:

1. Thu nhập từ nền tảng số tăng mạnh

Affiliate, freelance, KOL, MMO… tạo ra nguồn thu lớn nhưng khó kiểm soát.

2. Nhiều cá nhân không đăng ký kinh doanh để tránh thuế

Dẫn đến thất thu ngân sách.

3. Cơ quan thuế có thể thu thập dữ liệu từ nền tảng số

Facebook, TikTok, Shopee, Lazada, Google… phải cung cấp dữ liệu doanh thu cho cơ quan thuế.

3. Mức thuế phải nộp khi bị tính như tiền lương – tiền công

Thuế được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần:

• 5%

• 10%

• 15%

• 20%

• 25%

• 30%

• 35%

Tùy theo tổng thu nhập trong năm.

Điểm bất lợi: Không được áp dụng thuế khoán 1% – 5% như hộ kinh doanh.

4. Nếu đăng ký hộ kinh doanh thì được tính thuế theo cách khác

Nếu cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, thu nhập từ affiliate – freelance sẽ được tính thuế theo:

• Thuế GTGT: 1%

• Thuế TNCN: 0,5% → Tổng: 1,5% trên doanh thu

So với thuế lũy tiến từng phần, mức này thấp hơn rất nhiều.

5. Cơ quan thuế thu thập dữ liệu thu nhập bằng cách nào?

Từ 01/7/2026, cơ quan thuế có quyền yêu cầu:

• Facebook, TikTok, YouTube cung cấp dữ liệu doanh thu

• Sàn TMĐT cung cấp doanh thu của người bán

• Ngân hàng cung cấp dữ liệu giao dịch bất thường

• Đơn vị chi trả (nhãn hàng, agency) khấu trừ thuế tại nguồn

Do đó, không thể “giấu thu nhập” như trước đây.

6. Ai bị ảnh hưởng nhiều nhất?

Nhóm bị ảnh hưởng trực tiếp:

• Người làm affiliate Shopee, Lazada, Tiki

• Freelancer thiết kế, content, lập trình

• KOL/KOC nhận booking từ nhãn hàng

• Người bán hàng online không đăng ký hộ kinh doanh

• Người làm MMO: Google Adsense, TikTok Creativity Program

• Người nhận thu nhập từ nước ngoài qua PayPal, Wise, Payoneer

7. Khuyến nghị từ Trung tâm tư vấn pháp luật CLEAD

Đối với cá nhân làm affiliate – freelance

• Nên đăng ký hộ kinh doanh để được hưởng mức thuế khoán thấp

• Lưu trữ hợp đồng, sao kê, chứng từ nhận tiền

• Theo dõi doanh thu để kê khai đúng hạn

• Tránh để cơ quan thuế truy thu và xử phạt

Đối với KOL/KOC, creator

• Kiểm tra hợp đồng với nhãn hàng về nghĩa vụ thuế

• Yêu cầu đơn vị chi trả khấu trừ đúng quy định

• Lưu trữ chứng từ thanh toán từ nền tảng

Đối với người bán hàng online

• Đăng ký hộ kinh doanh để tránh bị tính thuế lũy tiến

• Minh bạch doanh thu để tránh rủi ro thanh tra thuế