Trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, KOL (Key Opinion Leader), KOC (Key Opinion Consumer), Influencer, YouTuber, TikToker, Streamer, Blogger và người sáng tạo nội dung (Content Creator) đang trở thành một nhóm chủ thể có nguồn thu nhập đa dạng từ hoạt động quảng cáo, tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing), livestream bán hàng, hợp tác với nhãn hàng và khai thác nội dung trên các nền tảng số.
Nhiều cá nhân cho rằng thu nhập từ mạng xã hội là khoản thu nhập "không chính thức" nên không phải kê khai thuế. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật Việt Nam, mọi khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế đều phải thực hiện nghĩa vụ thuế, không phân biệt khoản tiền được chi trả từ doanh nghiệp trong nước hay nền tảng nước ngoài.
KOL, KOC và người sáng tạo nội dung có phải nộp thuế không?
Theo quy định của Luật Quản lý thuế năm 2019, Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn thi hành, cá nhân có phát sinh thu nhập chịu thuế hoặc phát sinh hoạt động kinh doanh đều có nghĩa vụ đăng ký thuế, kê khai thuế và nộp thuế theo quy định, nếu thuộc trường hợp phải nộp thuế.
Đối với KOL, KOC và Content Creator, các khoản thu nhập thường gặp bao gồm:
- Thu nhập từ quảng cáo trên YouTube, Facebook, TikTok hoặc các nền tảng số khác;
- Thu nhập từ livestream bán hàng;
- Hoa hồng từ tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing);
- Tiền booking quảng bá sản phẩm, dịch vụ;
- Thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ truyền thông, quảng cáo;
- Thu nhập từ bán khóa học trực tuyến, bán sản phẩm số;
- Thu nhập từ tài trợ, tiền donate hoặc quà tặng có giá trị theo quy định của pháp luật;
- Thu nhập từ các nền tảng thanh toán ở nước ngoài.
Các khoản thu nhập nêu trên đều có thể phát sinh nghĩa vụ thuế tùy theo bản chất của giao dịch và quy định pháp luật hiện hành.
Nguyên tắc phân loại thu nhập
Nghĩa vụ thuế được xác định theo chủ thể và bản chất thực tế của khoản thu nhập theo quy định tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP và Thông tư số 87/2026/TT-BTC.
- Thu nhập từ kinh doanh: Áp dụng khi cá nhân trực tiếp tổ chức hoạt động bán hàng, tiếp thị liên kết (affiliate) hoặc cung cấp dịch vụ một cách độc lập và có đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký thuế tương ứng (Điều 7 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP).
- Thu nhập từ tiền lương, tiền công: Nếu cá nhân cung cấp dịch vụ nhưng không đăng ký kinh doanh hoặc không đăng ký thuế theo hoạt động kinh doanh, các khoản thù lao, tiền công nhận được có thể bị xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Khi đó, mức thuế suất áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần với mức cao nhất lên đến 35% (Điều 8 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP).
- Các loại thu nhập khác: Bao gồm hoa hồng affiliate, tiền quảng cáo, tài trợ (bằng tiền hoặc hiện vật), bản quyền và thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ. Các khoản này phải được tách riêng và không được gộp mặc nhiên với doanh thu bán hàng hoặc thù lao.
Ví dụ trường hợp Chị Lan là KOL chuyên review mỹ phẩm trên TikTok. Nếu chị Lan tự ký hợp đồng với nhiều nhãn hàng, tự tổ chức nội dung và nhận tiền theo từng chiến dịch, khoản thu này thuộc thu nhập từ kinh doanh. Nếu chị Lan ký hợp đồng lao động với một công ty quản lý và nhận lương cố định hàng tháng, khoản thu này thuộc nhóm tiền lương, tiền công và chịu thuế theo biểu lũy tiến.
Các ngưỡng doanh thu và phương pháp tính thuế
Nghĩa vụ thuế cụ thể phụ thuộc vào tổng doanh thu từ tất cả các kênh (YouTube, TikTok, Facebook, sàn thương mại điện tử, quảng cáo trực tiếp…) trong năm dương lịch theo Nghị định số 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP).
- Doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống/năm: Cá nhân không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, cá nhân phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế chậm nhất ngày 31 tháng 01 của năm dương lịch tiếp theo.
- Doanh thu trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng/năm: Cá nhân có thể lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu hoặc phương pháp tính theo thu nhập tính thuế (Doanh thu trừ Chi phí) nhân với thuế suất 17%. Trường hợp này bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử.
- Doanh thu trên 03 tỷ đồng/năm: Cá nhân bắt buộc áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế: (Doanh thu trừ Chi phí) nhân với thuế suất 17%. Cá nhân phải thực hiện ghi chép sổ sách, lưu giữ chứng từ hóa đơn để xác định chi phí hợp lý (như phí sàn, phí quảng cáo).
Ví dụ Anh Minh là YouTuber có tổng doanh thu năm 2026 từ AdSense và hợp đồng quảng cáo là 800 triệu đồng. Vì doanh thu dưới 01 tỷ đồng, anh Minh không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN nhưng vẫn phải thông báo doanh thu thực tế trước ngày 31/01/2027.
Nếu doanh thu của anh Minh đạt 2,5 tỷ đồng, anh Minh được lựa chọn phương pháp tính thuế và phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Nếu doanh thu vượt 03 tỷ đồng, anh Minh bắt buộc tính thuế theo công thức (Doanh thu trừ Chi phí) × 17% và phải quyết toán thuế theo năm.
Cơ chế khấu trừ và nộp thay
Theo Điều 43 đến Điều 46 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, đối với các nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán (như Shopee, TikTok Shop), chủ quản nền tảng có trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế cho cá nhân trong phạm vi quy định.
Dù đã được nền tảng khấu trừ, người sáng tạo nội dung vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ sau:
- Theo dõi và tự khai phần doanh thu chưa được khấu trừ hoặc phát sinh ngoài nền tảng.
- Đối chiếu thường xuyên số thuế đã được khấu trừ để tránh nộp trùng hoặc bỏ sót.
- Tổng hợp doanh thu để thực hiện quyết toán thuế TNCN cuối năm nếu thuộc diện phải quyết toán.
Ví dụ Bạn A nhận hoa hồng affiliate từ Shopee. Sàn đã khấu trừ và nộp thay một phần thuế. Bạn A vẫn phải kiểm tra thông báo điện tử của sàn, đối chiếu với tổng doanh thu thực tế và tự khai phần còn lại (nếu có) theo quy định.
Sử dụng hóa đơn điện tử
Theo Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Nghị định số 68/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung), cá nhân có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc khởi tạo từ máy tính tiền. Thời điểm lập hóa đơn là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ hoặc thời điểm thu tiền trước (nếu có).
Khuyến nghị đối với người nộp thuế
Người nộp thuế cần thực hiện các biện pháp sau để bảo đảm tuân thủ đúng quy định:
- Chuẩn hóa thông tin: Thống nhất mã số thuế, số định danh cá nhân và tài khoản nhận tiền trên tất cả các nền tảng.
- Không chia tách doanh thu: Tuyệt đối không sử dụng nhiều gian hàng, tài khoản hoặc ví điện tử khác nhau để chia nhỏ doanh thu nhằm né tránh ngưỡng thuế.
- Lưu trữ hồ sơ đầy đủ: Giữ nguyên hợp đồng, bảng kê hoa hồng, sao kê tài khoản, chứng từ chi phí và thông báo khấu trừ để phục vụ việc giải trình và quyết toán khi cơ quan thuế yêu cầu.
- Chủ động rà soát và khai bổ sung khi phát hiện chênh lệch giữa doanh thu, thanh toán và số thuế đã thực hiện.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0877.111.247
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
