Thương mại điện tử và mô hình bán hàng đa kênh đang phát triển mạnh mẽ, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh và cá nhân mở rộng hoạt động kinh doanh thông qua website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream và các nền tảng số khác. Song song với sự phát triển đó, chính sách thuế cũng được hoàn thiện nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
1. Đối tượng áp dụng và nguyên tắc xác định nghĩa vụ
Theo Khoản 1 Điều 2 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Điều 2 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Nghị định số 68/2026/NĐ-CP Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh bán hàng online đa kênh bao gồm những người bán hàng qua cửa hàng kết hợp sàn thương mại điện tử, website, ứng dụng, mạng xã hội, livestream, quảng cáo hoặc affiliate.
Có thể hiểu cơ bản là nguyên tắc xác định bằng Doanh thu phát sinh tại cửa hàng, trên sàn, website, mạng xã hội, livestream và các nền tảng khác phải được quản lý thống nhất theo cùng một người nộp thuế. Cơ quan thuế không xác định riêng doanh thu theo từng gian hàng, tài khoản hoặc nền tảng.
Ví dụ Ông A bán quần áo qua Shopee, TikTok Shop và Facebook. Doanh thu từ cả ba kênh đều thuộc về ông A. Ông A phải tổng hợp toàn bộ doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế, không được tách riêng từng kênh để tính ngưỡng riêng.
2. Đăng ký thuế
Theo Điểm d khoản 3 Điều 6 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Điều 21 Thông tư số 90/2026/TT-BTC; Điều 6 đến Điều 8 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chưa đăng ký qua cơ chế một cửa liên thông thì phải đăng ký qua hồ sơ khai thuế tích hợp. Việc đăng ký thực hiện cùng thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đầu tiên. Người nộp thuế phải kê khai đầy đủ thông tin định danh và hoạt động kinh doanh.
Thông tin đăng ký thuế phải thống nhất với dữ liệu trên gian hàng, tài khoản thanh toán và hóa đơn (tên, mã số thuế/số định danh, địa chỉ, ngành nghề, địa điểm kinh doanh, số điện thoại, email, tài khoản nhận tiền).
Ví dụ: Bà B bắt đầu bán hàng trên Shopee từ tháng 8/2026. Bà B phải hoàn thành đăng ký thuế chậm nhất vào thời hạn nộp hồ sơ khai thuế kỳ đầu tiên, đồng thời khai đầy đủ thông tin tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử nhận tiền từ sàn.
3. Tổng hợp doanh thu đa kênh và phân loại theo loại nền tảng
Người nộp thuế phải tổng hợp doanh thu từ tất cả kênh: cửa hàng, sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội, livestream, quảng cáo, affiliate và các nguồn khác. Không được sử dụng nhiều gian hàng, tài khoản hoặc ví điện tử để chia tách doanh thu.
Khi này người kinh doanh cần phân biệt hai loại nền tảng:
- Nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán: Nền tảng thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay trong phạm vi pháp luật quy định. Người bán phải cung cấp thông tin chính xác và lưu mã giao dịch, doanh thu, số thuế đã khấu trừ. Căn cứ: Điều 43 đến Điều 46 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.
- Nền tảng không có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán: Người bán (kể cả cá nhân không cư trú) trực tiếp theo dõi doanh thu, kỳ khai, thời hạn và thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử. Căn cứ: Khoản 4 Điều 13 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Điều 42 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP.
Ví dụ: Chị C bán hàng trên Shopee (có đặt hàng và thanh toán trực tuyến) và trên trang Facebook cá nhân (không có chức năng đặt hàng – thanh toán tích hợp). Phần doanh thu Shopee được sàn khấu trừ, khai thay, nộp thay theo quy định. Phần doanh thu từ Facebook, chị C phải tự theo dõi và kê khai, nộp thuế.
Người bán vẫn phải đối chiếu phần doanh thu chưa được thực hiện khấu trừ, nộp thay và tự khai, nộp phần còn lại. Cơ chế khấu trừ, khai thay, nộp thay không thay thế nghĩa vụ tự khai, tự nộp đối với phần doanh thu chưa được thực hiện thay.
4. Kỳ khai và nộp thuế
Kỳ khai thuế được xác định theo quy định về hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (thường theo tháng hoặc theo từng lần phát sinh tùy tính chất thường xuyên/không thường xuyên). Người nộp thuế phải xác định đúng kỳ khai, thời hạn nộp hồ sơ và thời hạn nộp thuế.
Đối với nhà cung cấp nước ngoài hoặc cá nhân không cư trú: Kinh doanh thường xuyên khai theo tháng; kinh doanh không thường xuyên khai theo từng lần phát sinh. Khi chấm dứt hoạt động tại Việt Nam phải hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online có thể xem qua Checklist nhanh sau dành cho hộ kinh doanh, cá nhân bán hàng online đa kênh về các việc cần thực hiện:
- Đã xác định đúng loại hình người nộp thuế và mô hình kinh doanh.
- Đã lập danh mục đầy đủ mọi kênh phát sinh doanh thu.
- Đã thống nhất thông tin định danh trên tất cả hệ thống.
- Đã xác định nền tảng nào được khấu trừ, khai thay, nộp thay và nền tảng nào phải tự khai.
- Đã tổng hợp doanh thu toàn bộ kênh, không chia tách.
- Đã đối chiếu số thuế đã được thực hiện thay và phần còn phải tự nộp.
- Đã xác định đúng trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử và quy trình lập hóa đơn.
- Đã lưu đủ dữ liệu giao dịch và thiết lập đối soát định kỳ.
- Đã chủ động khai bổ sung khi phát hiện sai sót.
Trường hợp sàn thương mại điện tử đã nộp thuế thay thì có phải quyết toán không?
Đây là một trong những nội dung được nhiều hộ kinh doanh quan tâm.
Theo hướng dẫn của Cục Thuế, việc sàn thương mại điện tử khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế theo từng giao dịch chỉ là cơ chế thực hiện nghĩa vụ thuế trong quá trình phát sinh doanh thu.
Nếu người nộp thuế thuộc trường hợp phải quyết toán thuế theo quy định, thì vẫn phải thực hiện quyết toán thuế cuối năm. Số thuế mà nền tảng đã khấu trừ, nộp thay sẽ được khấu trừ khi xác định số thuế còn phải nộp hoặc được hoàn.
Khi nào phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế?
Theo hướng dẫn trong tài liệu của Cục Thuế và quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, việc chuyển phương pháp tính thuế được xác định căn cứ vào doanh thu thực tế trong năm.
Ví dụ Hộ kinh doanh của chị Hương đầu năm dự kiến doanh thu dưới 3 tỷ đồng nên áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.
Đến cuối năm, doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng. Theo quy định, chị Hương không phải chuyển phương pháp tính thuế ngay trong năm, mà sẽ chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế từ năm tiếp theo, nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.
Tóm lại Quy trình kê khai và nộp thuế sẽ bao gồm các bước sau
Bước 1. Đăng ký thuế
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện đăng ký thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn.
Bước 2. Xác định doanh thu
Người kinh doanh cần tổng hợp đầy đủ doanh thu phát sinh từ: Sàn thương mại điện tử; Website bán hàng; Mạng xã hội; Livestream; Thanh toán chuyển khoản; Thanh toán tiền mặt; Các nền tảng số khác.
Bước 3. Kê khai thuế
Người nộp thuế thực hiện kê khai theo phương pháp áp dụng đối với mình.
Trong trường hợp nền tảng đã khấu trừ và nộp thay thuế, người nộp thuế vẫn cần theo dõi số thuế đã được khấu trừ để phục vụ việc quyết toán (nếu thuộc diện phải quyết toán).
Bước 4. Nộp thuế
Người nộp thuế thực hiện nộp thuế đúng thời hạn theo thông báo hoặc theo kết quả kê khai.
Việc nộp thuế có thể được thực hiện bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế hoặc thông qua các tổ chức được pháp luật cho phép.
Việc bán hàng online đa kênh không chỉ mở ra cơ hội gia tăng doanh thu mà còn đặt ra yêu cầu tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý thuế. Theo hướng dẫn của Cục Thuế, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần xác định đúng doanh thu, lựa chọn đúng phương pháp tính thuế, thực hiện kê khai và nộp thuế đúng quy định, đồng thời quản lý chặt chẽ hóa đơn điện tử và dữ liệu giao dịch. Việc tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh phát triển bền vững trong môi trường thương mại điện tử.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0877.111.247
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
