Việc đăng ký quyền tác giả (thường gọi là đăng ký bản quyền tác giả) không phải là điều kiện bắt buộc để được hưởng quyền tác giả theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là bằng chứng quan trọng giúp tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả chứng minh quyền của mình khi xảy ra tranh chấp hoặc khi thực hiện các giao dịch liên quan đến tác phẩm.
1. Đối tượng được đăng ký
Các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả theo Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ bao gồm: tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình; bài giảng, bài phát biểu; tác phẩm báo chí; tác phẩm âm nhạc; tác phẩm sân khấu; tác phẩm điện ảnh; tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng; tác phẩm nhiếp ảnh; tác phẩm kiến trúc; bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, công trình khoa học; tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian; chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu và các loại hình khác được quy định.
* Lưu ý quan trọng về tác phẩm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI): Theo quy định mới tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP, trường hợp tác phẩm được sáng tạo có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo, người nộp hồ sơ phải nộp kèm văn bản cam đoan của người trực tiếp sáng tạo và mô tả việc sử dụng AI trong quá trình sáng tạo tác phẩm.
2. Thành phần hồ sơ đăng ký quyền tác giả
Theo quy định tại Điều 50 Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thi hành, hồ sơ bao gồm:
- Tờ khai đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả (theo một trong các Mẫu số 01 đến 08 ban hành kèm theo Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL, tùy loại hình tác phẩm). Tờ khai phải do chính tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả ký tên hoặc điểm chỉ (trừ trường hợp không có khả năng về thể chất).
- Hai bản sao tác phẩm (có thể là bản giấy hoặc bản điện tử đối với một số loại hình như chương trình máy tính).
- Văn bản ủy quyền (nếu người nộp hồ sơ là người được ủy quyền). Văn bản ủy quyền phải ghi rõ thông tin liên hệ, tên tác phẩm, phạm vi và thời hạn ủy quyền; trường hợp cả bên ủy quyền và bên nhận ủy quyền đều là cá nhân thì phải được công chứng hoặc chứng thực.
- Tài liệu chứng minh tư cách chủ sở hữu quyền tác giả (trong trường hợp quyền được chuyển giao, thừa kế, giao nhiệm vụ sáng tạo hoặc giao kết hợp đồng sáng tạo).
- Văn bản đồng ý của các đồng tác giả (nếu tác phẩm có đồng tác giả) hoặc đồng chủ sở hữu (nếu quyền thuộc sở hữu chung).
Tất cả tài liệu phải bằng tiếng Việt. Trường hợp tài liệu bằng ngôn ngữ khác thì phải được dịch ra tiếng Việt.
Ví dụ: Ông Nguyễn Văn A sáng tác bài hát “Mùa xuân về”. Ông A chuẩn bị tờ khai theo Mẫu dành cho tác phẩm âm nhạc, kèm theo 02 bản ghi âm bài hát (file MP3 hoặc bản nhạc in), giấy tờ tùy thân và nộp hồ sơ. Nếu ông A ủy quyền cho công ty dịch vụ pháp lý nộp hộ thì phải có văn bản ủy quyền công chứng.
* Cách thức nộp hồ sơ
Người nộp hồ sơ có thể lựa chọn một trong ba hình thức sau:
- Nộp trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia (dichvucong.gov.vn)
- Nộp trực tiếp tại Cục Bản quyền tác giả hoặc Văn phòng đại diện.
- Nộp qua dịch vụ bưu chính.
Ví dụ: Công ty TNHH ABC muốn đăng ký quyền tác giả cho phần mềm quản lý bán hàng. Công ty chuẩn bị tờ khai theo mẫu dành cho chương trình máy tính, 02 bản sao phần mềm (file cài đặt hoặc mã nguồn), giấy tờ chứng minh quyền sở hữu (hợp đồng lao động với lập trình viên hoặc văn bản giao nhiệm vụ), nộp phí 600.000 đồng và gửi hồ sơ trực tuyến. Sau khoảng 37 ngày làm việc, công ty nhận được Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.
3. Một số lưu ý quan trọng
- Việc đăng ký không làm phát sinh quyền tác giả mới mà chỉ ghi nhận thông tin đã có.
- Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin kê khai trong hồ sơ.
- Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả có giá trị trong suốt thời hạn bảo hộ quyền tác giả theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
- Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ thông báo để người nộp hồ sơ bổ sung, sửa đổi trong thời hạn quy định.
Người có nhu cầu đăng ký nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác ngay từ đầu để tránh kéo dài thời gian xử lý. Trong trường hợp cần hỗ trợ chuyên môn về soạn thảo hồ sơ hoặc đại diện nộp đơn, tổ chức, cá nhân có thể liên hệ với các tổ chức dịch vụ đại diện quyền tác giả, quyền liên quan được pháp luật công nhận.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0798.468.479
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
