CHÍNH SÁCH MỚI VỀ TƯ PHÁP – HỘ TỊCH CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 7/2026: TĂNG MINH BẠCH, GIẢM THỦ TỤC, ĐẨY MẠNH SỐ HÓA

Từ tháng 7/2026, nhiều quy định mới về tư pháp – hộ tịch bắt đầu có hiệu lực theo Luật Hộ tịch sửa đổi, Luật Căn cước mới và các văn bản hướng dẫn liên quan. Các chính sách này tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và nâng cao hiệu quả quản lý dân cư.

Trong bối cảnh dữ liệu dân cư đã được số hóa và đồng bộ trên hệ thống quốc gia, việc điều chỉnh các quy định về hộ tịch giúp người dân giảm thời gian thực hiện thủ tục, đồng thời hỗ trợ cơ quan nhà nước quản lý hiệu quả hơn.

1. Sử dụng dữ liệu dân cư để giải quyết thủ tục hộ tịch

Theo quy định mới, từ tháng 7/2026, các thủ tục hộ tịch như:

• Đăng ký khai sinh

• Đăng ký kết hôn

• Đăng ký khai tử

• Thay đổi, cải chính hộ tịch

• Xác nhận tình trạng hôn nhân

… sẽ được tự động đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Điều này giúp:

• Giảm yêu cầu nộp giấy tờ bản giấy

• Hạn chế tình trạng khai sai, khai thiếu thông tin

• Tăng tốc độ giải quyết hồ sơ

Người dân chỉ cần cung cấp mã định danh cá nhân, cơ quan hộ tịch sẽ tự động truy xuất thông tin.

2. Mở rộng dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực hộ tịch

Các thủ tục hộ tịch sẽ được triển khai trực tuyến toàn trình, bao gồm:

• Đăng ký khai sinh trực tuyến

• Đăng ký kết hôn trực tuyến (một phần hoặc toàn trình tùy địa phương)

• Cấp bản sao trích lục hộ tịch trực tuyến

• Xác nhận tình trạng hôn nhân trực tuyến

Việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến giúp:

• Giảm thời gian đi lại

• Tăng tính minh bạch

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp, giảm rủi ro sai sót

Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia.

3. Quy định mới về xác nhận tình trạng hôn nhân

Từ tháng 7/2026, việc xác nhận tình trạng hôn nhân sẽ:

• Được thực hiện trên dữ liệu dân cư, không cần nộp giấy xác nhận cũ

• Có giá trị trong 6 tháng, trừ trường hợp đăng ký kết hôn

• Được cấp bản điện tử có mã QR để sử dụng trong giao dịch dân sự

Quy định mới giúp giảm tình trạng xin xác nhận nhiều lần và tăng tính chính xác của thông tin.

4. Thay đổi quy trình đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn

Một số điểm mới:

• Khai sinh: Tự động cấp số định danh cá nhân ngay khi đăng ký

• Khai tử: Tự động cập nhật vào dữ liệu dân cư, giảm thủ tục liên quan

• Kết hôn: Tăng cường xác thực danh tính bằng CCCD gắn chip hoặc VNeID

Việc chuẩn hóa quy trình giúp giảm sai sót và tăng tính thống nhất trên toàn quốc.

5. Tăng trách nhiệm của UBND cấp xã trong quản lý hộ tịch

UBND cấp xã phải:

• Rà soát, cập nhật dữ liệu hộ tịch đầy đủ

• Đảm bảo thông tin khai sinh – kết hôn – khai tử được đồng bộ

• Tăng cường giải quyết hồ sơ trực tuyến

• Công khai quy trình, thời gian giải quyết để người dân dễ theo dõi

Điều này giúp nâng cao chất lượng phục vụ và giảm tình trạng chậm trễ trong giải quyết hồ sơ.

6. Khuyến nghị từ Trung tâm tư vấn pháp luật CLEAD

Đối với người dân

• Sử dụng VNeID để thực hiện thủ tục hộ tịch nhanh hơn

• Kiểm tra thông tin cá nhân trên dữ liệu dân cư để tránh sai sót

• Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết khi thực hiện thủ tục trực tuyến

• Lưu trữ bản điện tử trích lục hộ tịch để sử dụng khi cần

Đối với cơ quan, tổ chức

• Rà soát hồ sơ hộ tịch liên quan đến nhân sự

• Sử dụng bản điện tử thay cho bản giấy khi pháp luật cho phép

• Tăng cường phối hợp với UBND cấp xã để xác minh thông tin khi cần

Đối với người có nhu cầu đăng ký kết hôn, khai sinh, khai tử

• Kiểm tra thông tin định danh trước khi nộp hồ sơ

• Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến để giảm thời gian chờ

• Liên hệ CLEAD khi có vướng mắc về thủ tục hoặc sai lệch thông tin hộ tịch