Các trường hợp phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư

Đối với nhiều nhà đầu tư, việc thành lập doanh nghiệp hoặc triển khai dự án đầu tư thường được hiểu là chỉ cần thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC). Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi dự án đều được triển khai ngay sau khi đăng ký đầu tư. Đối với một số dự án có quy mô lớn, sử dụng đất, tác động đáng kể đến môi trường hoặc thuộc lĩnh vực đặc thù, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục xin chấp thuận chủ trương đầu tư trước khi tiến hành các bước tiếp theo. Việc xác định đúng trường hợp phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ giúp nhà đầu tư tránh kéo dài thời gian thực hiện dự án và hạn chế các rủi ro pháp lý. 

1.Các trường hợp phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư

Căn cứ Điều 24 và Điều 25 Luật Đầu tư 2025, các dự án thuộc diện phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư được phân chia theo thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (hoặc Ban quản lý khu trong một số trường hợp).

1.1. Thẩm quyền của Quốc hội

Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án đầu tư có yêu cầu áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt, khác với quy định của luật hoặc nghị quyết của Quốc hội (khoản 20 Điều 24 Luật Đầu tư 2025).

Ví dụ: Một dự án hạ tầng chiến lược quốc gia đề xuất được hưởng ưu đãi thuế hoặc cơ chế đặc thù vượt khung pháp luật hiện hành. Nhà đầu tư phải trình Quốc hội xem xét chấp thuận chủ trương trước khi triển khai.

1.2. Thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ

Trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án sau đây (Điều 25 Luật Đầu tư 2025):

• Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng phòng hộ biên giới từ 50 ha trở lên; rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay và rừng phòng hộ chắn sóng, lấn biển từ 500 ha trở lên; rừng sản xuất từ 1.000 ha trở lên.
• Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng hai vụ lúa nước trở lên trong năm với quy mô từ 500 ha trở lên.
• Dự án kinh doanh đặt cược, ca-si-nô (casino), trừ kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài.
• Dự án nhà máy điện hạt nhân.
• Dự án của nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản, báo chí.
• Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miền núi hoặc từ 50.000 người trở lên ở vùng khác.
• Dự án thuộc phạm vi khu vực bảo vệ I của di tích quốc gia đặc biệt thuộc Danh mục di sản thế giới (phù hợp pháp luật về di sản văn hóa).
• Các dự án khác thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của pháp luật.

Ví dụ trường hợp Công ty A đề xuất xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Dự án này thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ. Nhà đầu tư phải hoàn tất thủ tục này trước khi tiến hành các bước tiếp theo như lập hồ sơ môi trường hoặc khởi công xây dựng.

1.3. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Trừ các dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án sau đây:

• Dự án mà nhà đầu tư đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư; dự án có đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai (trừ một số trường hợp được miễn theo quy định).
• Dự án có đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.
• Dự án có đề nghị Nhà nước giao khu vực biển.
• Dự án xây dựng nhà ở (để bán, cho thuê, cho thuê mua), khu đô thị trong trường hợp nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về nhà ở và đất đai (không phân biệt quy mô diện tích đất hoặc dân số).
• Dự án thuộc khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử của đô thị loại đặc biệt (không phân biệt quy mô).
• Dự án xây dựng và kinh doanh sân gôn (trừ trường hợp thuộc dự án nhà ở, khu đô thị được giao đất, cho thuê đất qua đấu giá hoặc đấu thầu).
• Dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ số tập trung.
• Dự án xây dựng mới bến cảng, khu bến cảng thuộc cảng biển đặc biệt hoặc cảng biển loại I.
• Dự án xây dựng mới cảng hàng không, sân bay; đường cất hạ cánh; nhà ga hành khách của cảng hàng không quốc tế; nhà ga hàng hóa có công suất từ 01 triệu tấn/năm trở lên.
• Dự án kinh doanh vận chuyển hành khách bằng đường hàng không.
• Dự án chế biến dầu khí.
• Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư từ 10.000 người trở lên ở miền núi hoặc từ 20.000 người trở lên ở vùng khác (trừ trường hợp thuộc thẩm quyền Thủ tướng Chính phủ).
• Một số dự án liên quan đến di tích lịch sử – văn hóa theo phân cấp.

Lưu ý quan trọng: Đối với dự án thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhưng thực hiện tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung hoặc khu kinh tế phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt, thẩm quyền của dự án này sẽ thuộc về Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao chấp thuận chủ trương đầu tư.

Ví dụ Doanh nghiệp B muốn xây dựng khu đô thị trên diện tích đất đã nhận chuyển nhượng hợp pháp từ người dân. Dự án này thuộc diện phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước khi triển khai xây dựng.

2. Các trường hợp không thuộc diện phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư

Luật Đầu tư 2025 đã thu hẹp phạm vi áp dụng thủ tục này. Một số trường hợp không phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư bao gồm:

• Dự án nhà ở thương mại, khu đô thị được lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu giá hoặc đấu thầu.
• Dự án khai thác khoáng sản thuộc diện đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
• Dự án hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp.
• Dự án được giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư (trừ một số dự án quan trọng như sân bay, cảng biển, khu công nghiệp…).

Đối với các dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu thuộc diện) theo quy định tại Luật Đầu tư 2025.

3. Quy trình thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư

Mặc dù trình tự cụ thể phụ thuộc vào cơ quan có thẩm quyền, quy trình cơ bản thường bao gồm:

Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư

Nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ theo quy định của Luật Đầu tư và các văn bản hướng dẫn, bao gồm tài liệu về năng lực tài chính, đề xuất dự án, nhu cầu sử dụng đất và các tài liệu liên quan.

Bước 2. Nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền

Hồ sơ được nộp đến cơ quan đăng ký đầu tư hoặc cơ quan được giao tiếp nhận theo quy định.

Bước 3. Thẩm định dự án

Cơ quan nhà nước sẽ xem xét các nội dung như:

• Sự phù hợp với quy hoạch.
• Hiệu quả kinh tế – xã hội.
• Nhu cầu sử dụng đất.
• Khả năng đáp ứng điều kiện đầu tư.
• Tác động đến môi trường.
• Các yếu tố khác theo quy định của pháp luật.

Bước 4. Ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư

Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.

Bước 5. Thực hiện các thủ tục đầu tư tiếp theo

Sau khi có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư tiếp tục thực hiện các thủ tục như:

• Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu thuộc trường hợp phải cấp).
• Đăng ký doanh nghiệp.
• Thực hiện thủ tục đất đai.
• Xin giấy phép xây dựng.
• Xin giấy phép môi trường và các giấy phép chuyên ngành khác theo quy định.

Chấp thuận chủ trương đầu tư là thủ tục pháp lý quan trọng đối với nhiều dự án đầu tư tại Việt Nam. Tuy nhiên, không phải mọi dự án đều phải thực hiện thủ tục này. Nhà đầu tư cần đối chiếu dự án của mình với các trường hợp được quy định tại Luật Đầu tư năm 2020 để xác định đúng thẩm quyền và trình tự thực hiện. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, đánh giá kỹ các điều kiện pháp lý và thực hiện đúng quy trình sẽ góp phần rút ngắn thời gian triển khai dự án, hạn chế rủi ro và bảo đảm tính hợp pháp của hoạt động đầu tư. 

*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn

Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!

📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn

Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.

Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:

- Hotline: 0877.111.247

- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM

- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp

- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng

- Website: https://clead.vn/

- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh

- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598

CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.