1. Khái niệm

Ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án chấm dứt quan hệ hôn nhân khi bên còn lại không đồng ý hoặc không hợp tác.

Bài viết dưới đây trình bày chi tiết căn cứ, điều kiện, hồ sơ, trình tự và các vấn đề liên quan trên cơ sở các văn bản pháp luật còn hiệu lực.

2. Thẩm quyền giải quyết

Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (người bị yêu cầu ly hôn) cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm. Nếu vụ việc có yếu tố nước ngoài (một bên là người nước ngoài hoặc tài sản ở nước ngoài), thẩm quyền thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

3. Hồ sơ ly hôn đơn phương

Người khởi kiện cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

1. Đơn khởi kiện ly hôn;

2. Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (nếu mất thì nộp bản sao/bản trích lục có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền);

3. Bản sao có chứng thực Căn cước công dân/CMND hoặc hộ chiếu của hai bên;

4. Bản sao Giấy khai sinh của con chung (nếu có);

5. Tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ ly hôn (biên bản hòa giải, giấy tờ bệnh án, tin nhắn, hình ảnh, biên bản công an về bạo lực gia đình…);

6. Tài liệu về tài sản chung, nợ chung (nếu có yêu cầu phân chia).

4. Trình tự, thủ tục giải quyết

Thủ tục ly hôn đơn phương được thực hiện theo các bước của vụ án dân sự quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015:

Bước 1: Nộp đơn khởi kiện

Người khởi kiện có 03 (ba) cách để nộp đơn:

-  Nộp trực tiếp tại Tòa án;

-  Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;

-  Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

Bước 2: Tòa án xem xét và thông báo nộp tạm ứng án phí

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, Tòa án xem xét đơn. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án thông báo cho nguyên đơn nộp tạm ứng án phí trong 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo (Điều 195 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

Bước 3: Thụ lý vụ án

Sau khi nhận biên lai tạm ứng án phí, Tòa án ra quyết định thụ lý và thông báo cho các bên trong 03 ngày làm việc (Điều 196 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

Bước 4: Hòa giải bắt buộc

Tòa án tiến hành hòa giải. Nếu hòa giải thành, Tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận. Nếu hòa giải không thành, Tòa án đưa vụ án ra xét xử.

Bước 5: Xét xử sơ thẩm và ban hành bản án

Tòa án mở phiên tòa và ra bản án. Thời hạn chuẩn bị xét xử thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý, có thể gia hạn thêm không quá 02 tháng nếu vụ việc phức tạp (Điều 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

Bước 6: Thi hành bản án

Bản án có hiệu lực pháp luật sau khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị hoặc sau khi Tòa án cấp phúc thẩm xét xử.

Án phí: Đối với vụ án không có giá ngạch (không tranh chấp tài sản), mức án phí là 300.000 đồng theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14. Nếu có tranh chấp tài sản có giá ngạch, án phí được tính theo giá trị tài sản.

5. Các vấn đề liên quan khi ly hôn đơn phương

• Quyền nuôi con: Tòa án quyết định trên cơ sở quyền lợi tốt nhất của con. Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án xem xét nguyện vọng của con (Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014).
• Cấp dưỡng: Bên không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của Tòa án.
• Phân chia tài sản: Tài sản chung được chia theo nguyên tắc thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định theo quy định tại các Điều 59, 60 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Ví dụ về quyền nuôi con: Bà C xin ly hôn đơn phương vì chồng thường xuyên đánh đập. Hai bên có con chung 5 tuổi. Tòa án giao con cho bà C nuôi dưỡng vì bà C có điều kiện chăm sóc tốt hơn và con còn nhỏ, đồng thời buộc ông chồng cấp dưỡng hàng tháng.

*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn

Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!

📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn

Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.

Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:

- Hotline: 0798 468 479

- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM

- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp

- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng

- Website: https://clead.vn/

- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh

- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598