Thừa kế theo pháp luật là phương thức phân chia di sản khi người chết không để lại di chúc, di chúc không hợp pháp, hoặc toàn bộ người thừa kế theo di chúc không còn quyền hưởng di sản. Pháp luật xác định rõ các hàng thừa kế nhằm đảm bảo quyền lợi của những người có quan hệ huyết thống, nuôi dưỡng hoặc hôn nhân với người để lại di sản.
1. Hàng thừa kế theo quy định của pháp luật
Theo khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, những người thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự ưu tiên như sau:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết.
- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại.
- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Nguyên tắc phân chia di sản theo hàng thừa kế
Khoản 2 và khoản 3 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định rõ nguyên tắc phân chia như sau:
- Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
- Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng di sản nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
- Di sản được chia sau khi đã trừ các nghĩa vụ tài sản của người chết và các chi phí hợp lý liên quan đến việc quản lý, phân chia di sản.
Ví dụ 1: Ông Nguyễn Văn A qua đời, không để lại di chúc. Di sản của ông A sau khi trừ nghĩa vụ còn 1,2 tỷ đồng. Ông A có vợ là bà B, con trai C và con gái D. Cha mẹ ông A đã mất trước đó. Trong trường hợp này, hàng thừa kế thứ nhất gồm bà B, C và D. Ba người này thuộc cùng hàng thừa kế nên mỗi người được hưởng phần di sản bằng nhau, tức mỗi người nhận 400 triệu đồng.
3. Một số lưu ý quan trọng
- Người thừa kế theo pháp luật phải còn sống tại thời điểm mở thừa kế hoặc đã thành thai trước khi người để lại di sản chết và sinh ra còn sống sau thời điểm đó.
- Người thuộc trường hợp không có quyền hưởng di sản theo Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2015 sẽ bị loại khỏi hàng thừa kế.
- Khi có tranh chấp về việc xác định hàng thừa kế hoặc phần di sản được hưởng, các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
- Quy định về hàng thừa kế theo pháp luật thể hiện nguyên tắc công bằng và bảo vệ quyền lợi của những người có mối quan hệ gần gũi nhất với người để lại di sản. Việc nắm rõ các hàng thừa kế giúp người dân thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình khi phân chia di sản, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp không cần thiết.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0798.468.479
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.