Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Tuy nhiên, ý chí của người lập di chúc không phải lúc nào cũng bất biến. Trong quá trình sinh sống, người lập di chúc có thể thay đổi về tình trạng tài sản, quan hệ gia đình hoặc mong muốn phân chia di sản. Vì vậy, nhiều người đặt câu hỏi: Có được sửa, bổ sung hoặc hủy bỏ di chúc đã lập hay không?
Có Được Sửa, Hủy Bỏ Hoặc Bổ Sung Di Chúc Không?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, người lập di chúc hoàn toàn có quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ thời điểm nào trong suốt cuộc đời của mình. Quyền này xuất phát từ nguyên tắc tôn trọng ý chí tự định đoạt của cá nhân đối với tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình.
Căn cứ pháp lý chính là Điều 640 Bộ luật Dân sự năm 2015
“1. Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.
2. Trường hợp người lập di chúc bổ sung di chúc thì di chúc đã lập và phần bổ sung có hiệu lực pháp luật như nhau; nếu một phần của di chúc đã lập và phần bổ sung mâu thuẫn nhau thì chỉ phần bổ sung có hiệu lực pháp luật.
3. Trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc bằng di chúc mới thì di chúc trước bị hủy bỏ.”
1. Sửa đổi di chúc
Sửa đổi di chúc là việc người lập di chúc hủy bỏ một phần hoặc nhiều phần nội dung trong di chúc đã lập và thay thế bằng nội dung mới phù hợp với ý chí hiện tại của mình. Phần nội dung mới sẽ có hiệu lực thay thế cho phần bị sửa đổi.
2. Bổ sung di chúc
Bổ sung di chúc là việc người lập di chúc thêm vào những nội dung chưa có hoặc làm rõ, chi tiết hóa các điều khoản đã có trong di chúc cũ. Cả phần di chúc gốc và phần bổ sung đều có hiệu lực pháp luật như nhau. Nếu nội dung mâu thuẫn thì chỉ phần bổ sung được áp dụng.
Ví dụ Bà A lập di chúc để lại đất cho con gái. Sau đó bà muốn bổ sung điều kiện rằng con gái phải chăm sóc em trai khuyết tật. Bà lập văn bản bổ sung. Cả hai văn bản cùng có hiệu lực; nếu mâu thuẫn về quyền hưởng di sản thì phần bổ sung được ưu tiên.
3. Thay thế di chúc
Thay thế di chúc là việc người lập di chúc hủy bỏ toàn bộ di chúc cũ bằng cách lập một di chúc mới hoàn toàn. Khi đó, di chúc trước bị hủy bỏ và chỉ di chúc mới có hiệu lực.
Ví dụ Ông B lập di chúc năm 2018 chia tài sản cho ba người con. Năm 2024 ông muốn thay đổi hoàn toàn cách chia và lập di chúc mới. Di chúc năm 2018 mặc nhiên bị hủy bỏ theo khoản 3 Điều 640 Bộ luật Dân sự năm 2015.
4. Hủy bỏ di chúc
Hủy bỏ di chúc là việc người lập di chúc hủy bỏ toàn bộ nội dung di chúc cũ mà không lập di chúc mới thay thế. Người lập di chúc có thể hủy bỏ bằng nhiều cách, chẳng hạn lập văn bản hủy bỏ hoặc tiêu hủy bản di chúc gốc (đối với di chúc không công chứng).
Riêng đối với di chúc miệng, theo Điều 629 Bộ luật Dân sự năm 2015, nếu sau ba tháng kể từ ngày lập mà người lập di chúc vẫn còn sống, minh mẫn và sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.
Điều kiện để việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ có hiệu lực
Để bảo đảm tính hợp pháp, người lập di chúc phải đáp ứng các điều kiện tại thời điểm thực hiện:
- Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, minh mẫn và sáng suốt.
- Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
- Nội dung không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.
- Tuân thủ hình thức theo quy định (di chúc bằng văn bản, có công chứng hoặc chứng thực nếu cần thiết).
Đối với di chúc đã được công chứng, người lập di chúc có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ. Nếu di chúc đang được lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng thì người lập di chúc có nghĩa vụ thông báo cho tổ chức đó biết về việc thay đổi.
Pháp luật Việt Nam bảo đảm quyền tự định đoạt tài sản của cá nhân thông qua việc cho phép người lập di chúc được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào trước khi chết. Tuy nhiên, để việc thay đổi ý chí có giá trị pháp lý và hạn chế tranh chấp giữa các đồng thừa kế, người lập di chúc cần tuân thủ đầy đủ các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức theo quy định của Bộ luật Dân sự. Đối với các trường hợp tài sản có giá trị lớn hoặc quan hệ thừa kế phức tạp, việc tham vấn luật sư hoặc thực hiện công chứng di chúc là giải pháp giúp bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0877.111.247
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
