Bảo hiểm xã hội bắt buộc là chế độ an sinh xã hội do Nhà nước tổ chức thực hiện, nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động khi gặp rủi ro về ốm đau, thai sản, tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hưu trí và tử tuất. Người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo tỷ lệ và mức tiền lương làm căn cứ đóng do pháp luật quy định.
1. Tỷ lệ đóng của người lao động
Đối với người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên, người lao động đóng 10,5% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, cụ thể như sau:
- 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất;
- 1,5% vào quỹ bảo hiểm y tế;
- 1% vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Người lao động không phải đóng vào quỹ ốm đau – thai sản và quỹ bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp (các quỹ này do người sử dụng lao động đóng).
Người sử dụng lao động đóng 21,5% tiền lương làm căn cứ đóng (bao gồm 14% quỹ hưu trí – tử tuất, 3% quỹ ốm đau – thai sản, 0,5% quỹ tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, 3% bảo hiểm y tế và 1% bảo hiểm thất nghiệp). Tổng mức đóng của cả hai bên là 32% tiền lương làm căn cứ đóng.
2. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Mức thấp nhất: Không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng (từ năm 2026: Vùng I là 5.310.000 đồng/tháng; Vùng II là 4.730.000 đồng/tháng; Vùng III là 4.140.000 đồng/tháng; Vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng).
Mức cao nhất: Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Từ ngày 01/7/2026, mức tham chiếu (tương đương mức lương cơ sở) tăng lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP. Do đó, mức trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tăng lên 50.600.000 đồng/tháng.
Ví dụ 1: Người lao động làm việc tại doanh nghiệp thuộc Vùng I (thành phố Hồ Chí Minh), có mức tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội là 15.000.000 đồng. Mức đóng của người lao động hàng tháng = 15.000.000 đồng × 10,5% = 1.575.000 đồng.
Trong đó:
- Quỹ hưu trí và tử tuất: 15.000.000 × 8% = 1.200.000 đồng;
- Bảo hiểm y tế: 15.000.000 × 1,5% = 225.000 đồng;
- Bảo hiểm thất nghiệp: 15.000.000 × 1% = 150.000 đồng.
Ví dụ 2: Người lao động có mức tiền lương thực tế 60.000.000 đồng/tháng (cao hơn mức trần từ ngày 01/7/2026).
Tiền lương làm căn cứ đóng chỉ được tính tối đa 50.600.000 đồng/tháng.
Mức đóng của người lao động = 50.600.000 đồng × 10,5% = 5.313.000 đồng/tháng.
3. Lưu ý quan trọng
Người lao động và người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đầy đủ, đúng hạn bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc chậm đóng hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng.
Người lao động cần theo dõi sát sao mức lương làm căn cứ đóng trên bảng lương và sổ bảo hiểm xã hội điện tử (ứng dụng VssID) để bảo vệ quyền lợi của mình. Trong trường hợp phát hiện sai sót về mức đóng, người lao động có quyền yêu cầu người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội điều chỉnh theo đúng quy định pháp luật.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0798.468.479
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
