Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần là chế độ cho phép người lao động nhận toàn bộ hoặc một phần giá trị đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất theo quy định của pháp luật thay vì tiếp tục bảo lưu thời gian tham gia để hưởng lương hưu khi đủ điều kiện.
Trên thực tế, nhiều người lao động nghỉ việc thường có nhu cầu rút BHXH một lần. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng được giải quyết chế độ này. Kể từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã có nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến điều kiện hưởng BHXH một lần.
1. Đối tượng và điều kiện chung hưởng BHXH một lần
Theo khoản 1 Điều 70 Luật BHXH 2024, người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định của Bộ luật Lao động mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
Trường hợp không hưởng BHXH một lần, người lao động có thể lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật BHXH 2024.
b) Ra nước ngoài để định cư (phải có giấy tờ chứng minh hợp pháp).
c) Người đang mắc một trong những bệnh hiểm nghèo: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS (có xác nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền).
d) Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc người khuyết tật đặc biệt nặng (có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa).
2. Quy định chuyển tiếp cho người đã tham gia BHXH trước ngày 01/7/2025
Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025 được hưởng thêm trường hợp sau (điểm đ khoản 1 Điều 70):
- Sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và cũng không tham gia BHXH tự nguyện;
- Có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm;
- Có đề nghị hưởng BHXH một lần.
Ví dụ: Anh Hoàng tham gia BHXH từ năm 2020 đến tháng 6/2025 (tổng 5 năm). Đến tháng 8/2026 (sau hơn 12 tháng nghỉ việc), anh không tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hay tự nguyện và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Anh đủ điều kiện đề nghị hưởng BHXH một lần theo quy định chuyển tiếp.
3. Trường hợp người tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi
Với người mới tham gia từ ngày Luật BHXH 2024 có hiệu lực, chỉ được hưởng BHXH một lần trong các trường hợp mang tính ngoại lệ như:
- Ra nước ngoài để định cư;
- Mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng/hiểm nghèo;
- Suy giảm khả năng lao động ở mức nặng;
- Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng tổng thời gian đóng chưa đạt ngưỡng tối thiểu để hưởng lương hưu;
- Các trường hợp đặc thù do luật định.
4. Mức hưởng BHXH một lần
Căn cứ khoản 3 Điều 70 Luật BHXH 2024, mức hưởng được tính như sau:
- Mỗi năm đóng BHXH trước năm 2014: tính 1,5 tháng mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH.
- Mỗi năm đóng BHXH từ năm 2014 trở đi: tính 02 tháng mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH.
- Trường hợp thời gian đóng chưa đủ 01 năm: mức hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng mức bình quân.
Mức bình quân tiền lương/thu nhập tháng đóng BHXH được tính theo Điều 72 Luật BHXH 2024 (toàn bộ thời gian hoặc số năm cuối tùy đối tượng).
Ví dụ:Chị A đóng BHXH bắt buộc 8 năm (trong đó 3 năm trước 2014, 5 năm từ 2014 trở đi), mức bình quân tiền lương tháng đóng là 10 triệu đồng.
Mức hưởng = (3 năm × 1,5 × 10 triệu) + (5 năm × 2 × 10 triệu) = 45 triệu + 100 triệu = 145 triệu đồng.
Lưu ý quan trọng khi thực hiện quyền lợi
- Thời gian đóng BHXH đã được hưởng một lần sẽ không được tính để hưởng các chế độ BHXH khác sau này.
- Sau khi hưởng BHXH một lần, người lao động vẫn có quyền tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện trở lại.
Ví dụ: Ông B (nam, đủ tuổi nghỉ hưu năm 2026) chỉ đóng được 12 năm BHXH. Ông đủ điều kiện hưởng BHXH một lần theo điểm a khoản 1 Điều 70. Nếu không rút, ông có thể chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định.
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã có nhiều thay đổi quan trọng về chế độ BHXH một lần. Từ ngày 01/7/2025, quyền hưởng BHXH một lần vẫn được duy trì nhưng phạm vi áp dụng được thu hẹp đối với người tham gia BHXH mới.
Người lao động cần xác định rõ mình thuộc nhóm đối tượng nào, đồng thời cân nhắc kỹ giữa việc nhận BHXH một lần và bảo lưu thời gian tham gia để hưởng lương hưu. Việc tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý hoặc chuyên gia BHXH trước khi đưa ra quyết định sẽ giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ tốt hơn quyền lợi an sinh lâu dài.
*Lưu ý: Nội dung tư vấn trên đây chỉ mang tính tham khảo. Tùy từng thời điểm và đối tượng khác nhau mà nội dung tư vấn trên có thể sẽ không còn phù hợp do sự thay đổi của chính sách pháp luật. Mọi thắc mắc, góp ý xin vui lòng liên hệ về email: hi@clead.vn
Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!
📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn
Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.
Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:
- Hotline: 0877.111.247
- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM
- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp
- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng
- Website: https://clead.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh
- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598
CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.
