CHÍNH SÁCH MỚI LĨNH VỰC LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 7/2026: TĂNG QUYỀN LỢI NGƯỜI LAO ĐỘNG, SIẾT TRÁCH NHIỆM DOANH NGHIỆP

Từ tháng 7/2026, nhiều chính sách mới trong lĩnh vực lao động – tiền lương bắt đầu có hiệu lực theo Bộ luật Lao động, Luật BHXH 2024, Luật Việc làm sửa đổi, và các nghị định hướng dẫn. Các quy định này tập trung vào việc tăng quyền lợi người lao động, minh bạch tiền lương, siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp và mở rộng phạm vi bảo vệ pháp lý trong quan hệ lao động.

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh, việc cập nhật các chính sách mới giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi, đồng thời giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý và nâng cao chất lượng quản trị nhân sự.

1. Đăng ký lao động là điều kiện bắt buộc trước khi ký hợp đồng

Theo quy định mới, từ 01/7/2026:

• Người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc phải được đăng ký lao động trước khi ký hợp đồng.

• Doanh nghiệp phải cập nhật đầy đủ thông tin lao động vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động.

• Trường hợp không đăng ký lao động trước khi ký hợp đồng sẽ bị xem là vi phạm thủ tục hành chính.

Quy định này nhằm:

• Minh bạch dữ liệu lao động

• Ngăn chặn tình trạng trốn đóng BHXH

• Tăng khả năng quản lý của cơ quan chức năng

2. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Luật BHXH 2024 bổ sung thêm các nhóm phải tham gia BHXH bắt buộc:

• Người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 1 tháng

• Người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương

• Người hoạt động không chuyên trách tại xã, phường

Việc mở rộng đối tượng giúp tăng độ bao phủ BHXH, đảm bảo quyền lợi cho nhóm lao động thời vụ, bán thời gian và lao động phi chính thức.

3. Điều chỉnh chế độ nghỉ ốm, thai sản và quyền lợi bảo hiểm

Một số điểm mới:

• Tăng thời gian nghỉ thai sản trong trường hợp sinh non hoặc sinh con phải điều trị dài ngày

• Điều chỉnh mức hưởng chế độ ốm đau theo hướng linh hoạt hơn

• Bổ sung quy định về hồ sơ điện tử khi giải quyết chế độ

• Tăng quyền lợi cho lao động nữ trong trường hợp mang thai nguy cơ cao

Những thay đổi này giúp giảm thủ tục hành chính và tăng khả năng tiếp cận quyền lợi của người lao động.

4. Tăng quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Theo Luật Việc làm sửa đổi:

• Người lao động được hỗ trợ đào tạo lại nghề khi mất việc

• Tăng mức hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm

• Mở rộng đối tượng được hưởng trợ cấp thất nghiệp

• Cho phép người lao động nhận hỗ trợ đào tạo nghề ngay cả khi chưa nghỉ việc nếu doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi vị trí

Quy định này giúp người lao động thích ứng tốt hơn với thị trường lao động.

5. Minh bạch tiền lương và tăng trách nhiệm của doanh nghiệp

Doanh nghiệp phải:

• Công khai thang lương, bảng lương

• Giải thích rõ cơ chế tính lương, thưởng

• Không được trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng

• Lưu trữ hồ sơ tiền lương bằng dữ liệu điện tử

• Báo cáo định kỳ về tình hình trả lương cho cơ quan quản lý

Quy định này nhằm hạn chế tình trạng trả lương không minh bạch, chậm lương hoặc ép lương.

6. Tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong quản lý lao động – tiền lương

Từ tháng 7/2026:

• Hồ sơ lao động được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

• Doanh nghiệp sử dụng mã định danh điện tử để quản lý nhân sự

• Hợp đồng lao động điện tử được công nhận giá trị pháp lý

• Tăng cường thanh tra lao động bằng dữ liệu số

Việc số hóa giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và hạn chế gian lận.

7. Khuyến nghị từ Trung tâm tư vấn pháp luật CLEAD

Đối với người lao động

• Kiểm tra thông tin lao động trên VNeID hoặc Cổng DVCQG

• Yêu cầu doanh nghiệp đăng ký lao động đúng quy định

• Lưu trữ hợp đồng, bảng lương, chứng từ để bảo vệ quyền lợi

• Chủ động cập nhật các chế độ mới để tránh bỏ lỡ quyền lợi

Đối với doanh nghiệp

• Rà soát toàn bộ hồ sơ lao động trước 01/7/2026

• Đảm bảo đăng ký lao động trước khi ký hợp đồng

• Chuẩn hóa quy trình nhân sự – tiền lương theo luật mới

• Tăng cường sử dụng hồ sơ điện tử để giảm rủi ro sai sót

Đối với người đang hưởng chế độ

• Theo dõi thông tin chi trả qua ứng dụng BHXH số

• Liên hệ CLEAD khi có tranh chấp hoặc chậm chi trả chế độ