CHÍNH SÁCH MỚI VỀ BẢO HIỂM CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 07/2026: NHIỀU QUY ĐỊNH QUAN TRỌNG ẢNH HƯỞNG TRỰC TIẾP NGƯỜI LAO ĐỘNG

Từ tháng 07/2026, hàng loạt chính sách mới về bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) bắt đầu có hiệu lực theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Việc làm sửa đổi, và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đây là những thay đổi quan trọng nhằm tăng tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi người lao động và nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc tham gia bảo hiểm bắt buộc.

Trong bối cảnh thị trường lao động biến động mạnh, việc cập nhật các quy định mới giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi, đồng thời giúp doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý trong quá trình sử dụng lao động.

1. Đăng ký lao động là điều kiện bắt buộc trước khi tham gia BHXH

Theo Luật BHXH 2024, từ 01/7/2026, người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc phải được đăng ký lao động trước khi đóng BHXH. Đây là điểm mới quan trọng nhằm:

• Minh bạch dữ liệu lao động

• Ngăn chặn tình trạng trốn đóng, nợ đóng BHXH

• Tăng khả năng quản lý của cơ quan bảo hiểm

Doanh nghiệp không đăng ký lao động trước khi đóng BHXH sẽ bị xem là vi phạm thủ tục hành chính và có thể bị xử phạt theo quy định.

2. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Luật BHXH 2024 bổ sung thêm các nhóm phải tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm:

• Người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 1 tháng

• Người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương

• Người hoạt động không chuyên trách tại xã, phường

Việc mở rộng đối tượng giúp tăng độ bao phủ BHXH, đảm bảo quyền lợi cho nhóm lao động thời vụ, bán thời gian và lao động phi chính thức.

3. Thay đổi mức hưởng và điều kiện hưởng chế độ ốm đau – thai sản

Một số điểm mới đáng chú ý:

• Tăng thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ trong trường hợp sinh non hoặc sinh con phải điều trị dài ngày

• Điều chỉnh mức hưởng chế độ ốm đau theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp với tình trạng bệnh

• Bổ sung quy định về hồ sơ điện tử khi giải quyết chế độ

Những thay đổi này giúp giảm thủ tục hành chính và tăng khả năng tiếp cận quyền lợi của người lao động.

4. Bổ sung quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Theo Luật Việc làm sửa đổi:

• Người lao động được hỗ trợ đào tạo lại nghề khi mất việc

• Tăng mức hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm

• Mở rộng đối tượng được hưởng trợ cấp thất nghiệp

Điểm mới quan trọng: người lao động có thể nhận hỗ trợ đào tạo nghề ngay cả khi chưa nghỉ việc, nếu doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi vị trí.

5. Tăng cường ứng dụng dữ liệu số trong quản lý bảo hiểm

Từ tháng 7/2026, toàn bộ hồ sơ BHXH, BHYT, BHTN sẽ được:

• Đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

• Tích hợp với VNeID

• Sử dụng sổ BHXH điện tử thay cho sổ giấy

Việc số hóa giúp giảm thủ tục, hạn chế gian lận và tăng tốc độ giải quyết chế độ cho người lao động.

6. Khuyến nghị từ Trung tâm tư vấn pháp luật CLEAD

Đối với người lao động

• Kiểm tra thông tin BHXH trên VNeID hoặc Cổng DVCQG

• Yêu cầu doanh nghiệp đăng ký lao động đúng quy định

• Lưu trữ hợp đồng, bảng lương, chứng từ để bảo vệ quyền lợi

• Chủ động cập nhật các chế độ mới để tránh bỏ lỡ quyền lợi

Đối với doanh nghiệp

• Rà soát toàn bộ hồ sơ lao động trước 01/7/2026

• Đảm bảo đăng ký lao động trước khi đóng BHXH

• Chuẩn hóa quy trình nhân sự – bảo hiểm theo luật mới

• Tăng cường sử dụng hồ sơ điện tử để giảm rủi ro sai sót

Đối với người đang hưởng chế độ

• Theo dõi thông tin chi trả qua ứng dụng BHXH số

• Liên hệ CLEAD khi có tranh chấp hoặc chậm chi trả chế độ