Dữ liệu cá nhân là gì? Phân biệt dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm

Dữ liệu cá nhân là gì? Phân biệt dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm

Trong bối cảnh chuyển đổi số, các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp thường xuyên thu thập, lưu trữ, sử dụng và chia sẻ thông tin của khách hàng, người lao động, đối tác và những cá nhân có liên quan. Những thông tin này có thể bao gồm họ tên, số điện thoại, địa chỉ, hình ảnh, thông tin tài khoản ngân hàng, tình trạng sức khỏe hoặc dữ liệu về hoạt động trên môi trường mạng.

Tuy nhiên, không phải tổ chức, cá nhân nào cũng nhận diện đầy đủ những thông tin được xem là dữ liệu cá nhân và mức độ bảo vệ tương ứng theo quy định pháp luật.

1. Dữ liệu cá nhân là gì?

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, dữ liệu cá nhân là dữ liệu số hoặc thông tin dưới dạng khác xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể. Dữ liệu cá nhân bao gồm dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Dữ liệu cá nhân sau khi khử nhận dạng không còn là dữ liệu cá nhân.

Như vậy, dữ liệu cá nhân không chỉ tồn tại dưới dạng văn bản, giấy tờ hoặc hồ sơ mà còn có thể được thể hiện dưới dạng hình ảnh, âm thanh, dữ liệu điện tử, thông tin định vị và những thông tin khác, miễn là thông tin đó xác định hoặc giúp xác định được một con người cụ thể.

Ví dụ: Một doanh nghiệp lưu trữ danh sách khách hàng gồm họ tên, số điện thoại, địa chỉ giao hàng và lịch sử mua hàng. Những thông tin này có khả năng xác định từng khách hàng cụ thể nên thuộc phạm vi dữ liệu cá nhân và phải được bảo vệ theo quy định pháp luật.

Cần lưu ý rằng một thông tin khi đứng riêng lẻ có thể chưa đủ để xác định một cá nhân, nhưng khi kết hợp với những thông tin khác, thông tin đó vẫn có thể trở thành dữ liệu cá nhân nếu giúp nhận diện một con người cụ thể.

2. Dữ liệu cá nhân cơ bản là gì?

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 phân chia dữ liệu cá nhân thành hai nhóm chính là dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Theo khoản 2 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025, dữ liệu cá nhân cơ bản là dữ liệu cá nhân phản ánh các yếu tố nhân thân, lai lịch phổ biến, thường xuyên sử dụng trong các giao dịch, quan hệ xã hội, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành.

Căn cứ Điều 3 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP, dữ liệu cá nhân cơ bản bao gồm các nhóm thông tin sau:

  1. Họ, chữ đệm và tên khai sinh, tên gọi khác (nếu có).
  2. Ngày, tháng, năm sinh; ngày, tháng, năm chết hoặc mất tích.
  3. Giới tính.
  4. Nơi sinh, nơi đăng ký khai sinh, nơi đăng ký thường trú, nơi đăng ký tạm trú, nơi ở hiện tại, quê quán và địa chỉ liên hệ.
  5. Quốc tịch.
  6. Hình ảnh của cá nhân.
  7. Số điện thoại, số định danh cá nhân, số hộ chiếu, số giấy phép lái xe và số biển số xe.
  8. Tình trạng hôn nhân.
  9. Thông tin về mối quan hệ gia đình, bao gồm thông tin về cha mẹ, con, vợ và chồng.
  10. Thông tin về tài khoản số của cá nhân.
  11. Các thông tin khác gắn liền với một con người cụ thể hoặc giúp xác định một con người cụ thể nhưng không thuộc danh mục dữ liệu cá nhân nhạy cảm tại Điều 4 Nghị định này.

Dữ liệu cá nhân cơ bản thường xuất hiện trong hoạt động tuyển dụng, quản lý nhân sự, giao kết hợp đồng, cung cấp dịch vụ, chăm sóc khách hàng và thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại. Như trong tuyển dụng nhân viên thường nhà tuyển dụng sẽ yêu cầu ứng viên cung cấp hồ sơ gồm họ tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ thường trú, số điện thoại, quốc tịch và tình trạng hôn nhân. Những thông tin này thuộc nhóm dữ liệu cá nhân cơ bản.

3. Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là gì?

Theo khoản 3 Điều 2 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025, dữ liệu cá nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành.

Điều 4 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định danh mục dữ liệu cá nhân nhạy cảm bao gồm:

  1. Dữ liệu tiết lộ nguồn gốc chủng tộc, nguồn gốc dân tộc.
  2. Quan điểm về chính trị, tôn giáo, tín ngưỡng.
  3. Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình.
  4. Tình trạng sức khỏe.
  5. Dữ liệu sinh trắc học, đặc điểm di truyền.
  6. Dữ liệu tiết lộ đời sống tình dục, xu hướng tình dục của cá nhân.
  7. Dữ liệu về tội phạm, vi phạm pháp luật được thu thập, lưu trữ bởi các cơ quan thực thi pháp luật.
  8. Vị trí của cá nhân được xác định qua dịch vụ định vị.
  9. Thông tin tên đăng nhập và mật khẩu truy cập tài khoản định danh điện tử của cá nhân; hình ảnh thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân.
  10. Tên đăng nhập, mật khẩu truy cập của tài khoản ngân hàng; thông tin thẻ ngân hàng; dữ liệu về lịch sử giao dịch của tài khoản ngân hàng; thông tin tài chính, tín dụng và thông tin về hoạt động, lịch sử giao dịch tài chính, chứng khoán, bảo hiểm của khách hàng tại các tổ chức có liên quan theo quy định.
  11. Dữ liệu theo dõi hành vi, hoạt động sử dụng dịch vụ viễn thông, mạng xã hội, dịch vụ truyền thông trực tuyến và các dịch vụ khác trên không gian mạng.
  12. Dữ liệu cá nhân khác được pháp luật quy định cần giữ bí mật hoặc cần có biện pháp bảo mật chặt chẽ.

Như khi một phòng khám lưu trữ hồ sơ bệnh án của khách hàng, trong đó có thông tin về tình trạng sức khỏe, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị. Đây là dữ liệu cá nhân nhạy cảm vì thông tin phản ánh trực tiếp tình trạng sức khỏe và đời sống riêng tư của người bệnh.

Đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm, khoản 2 Điều 4 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP quy định rõ về việc yêu cầu cơ quan, tổ chức phải thiết lập quy định phân quyền giới hạn truy cập, quy trình xử lý và các biện pháp bảo mật trong quá trình xử lý dữ liệu.

Có thể thấy điểm khác biệt quan trọng giữa hai nhóm dữ liệu nằm ở tính chất thông tin và mức độ ảnh hưởng đến quyền riêng tư, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân khi dữ liệu bị xâm phạm. Tuy nhiên, dữ liệu cá nhân cơ bản không đồng nghĩa với dữ liệu có thể công khai hoặc sử dụng tùy ý. Cả hai nhóm dữ liệu đều thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

4. Một số trường hợp dễ nhầm lẫn khi phân loại dữ liệu cá nhân

Trong thực tế, một số loại thông tin có thể khiến doanh nghiệp và cá nhân nhầm lẫn khi xác định dữ liệu cá nhân cơ bản hay dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Việc đối chiếu đúng danh mục tại Nghị định số 356/2025/NĐ-CP có ý nghĩa quan trọng trong quá trình thiết lập biện pháp bảo vệ phù hợp.

4.1. Hình ảnh cá nhân và hình ảnh thẻ căn cước

Theo khoản 6 Điều 3 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP, hình ảnh của cá nhân thuộc nhóm dữ liệu cá nhân cơ bản.

Tuy nhiên, theo điểm i khoản 1 Điều 4 Nghị định này, hình ảnh thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân và chứng minh nhân dân thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm.

Ví dụ: Hình ảnh chân dung của một nhân viên được sử dụng trên website giới thiệu đội ngũ nhân sự là dữ liệu cá nhân cơ bản. Trong khi đó, hình ảnh chụp toàn bộ thẻ căn cước của nhân viên có chứa thông tin trên giấy tờ định danh thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo quy định.

4.2. Thông tin tài khoản số và thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng

Theo khoản 10 Điều 3 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP, thông tin về tài khoản số của cá nhân thuộc nhóm dữ liệu cá nhân cơ bản.

Trong khi đó, điểm k khoản 1 Điều 4 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP xác định tên đăng nhập, mật khẩu truy cập tài khoản ngân hàng, thông tin thẻ ngân hàng và dữ liệu lịch sử giao dịch ngân hàng thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm.

Ví dụ: Tên tài khoản của khách hàng trên một website thương mại điện tử có thể thuộc dữ liệu cá nhân cơ bản. Tuy nhiên, tên đăng nhập và mật khẩu truy cập tài khoản ngân hàng của khách hàng là dữ liệu cá nhân nhạy cảm.

4.3. Thông tin địa chỉ và dữ liệu vị trí qua dịch vụ định vị

Địa chỉ thường trú, địa chỉ tạm trú, nơi ở hiện tại và địa chỉ liên hệ thuộc nhóm dữ liệu cá nhân cơ bản theo khoản 4 Điều 3 Nghị định số 356/2025/NĐ-CP.

Ngược lại, vị trí của cá nhân được xác định qua dịch vụ định vị thuộc nhóm dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo điểm h khoản 1 Điều 4 Nghị định này.

Ví dụ: Địa chỉ nhà của khách hàng được doanh nghiệp thu thập để giao hàng thuộc dữ liệu cá nhân cơ bản. Tuy nhiên, dữ liệu GPS ghi nhận vị trí di chuyển của khách hàng thông qua ứng dụng định vị thuộc dữ liệu cá nhân nhạy cảm.

Các trường hợp trên cho thấy việc phân loại dữ liệu cần căn cứ vào bản chất và nội dung cụ thể của thông tin, không chỉ dựa vào tên gọi hoặc hình thức lưu trữ. Việc chủ động nhận diện và phân loại dữ liệu cá nhân là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu an toàn, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng, người lao động và đối tác. Nếu không được phân loại, quản lý và xử lý đúng quy định, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ lộ lọt dữ liệu, tranh chấp và trách nhiệm pháp lý.

Liên hệ CLEAD để được tư vấn và hỗ trợ xây dựng phương án tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp.

Quý khách có bất kỳ vấn đề nào cần tư vấn, hãy đặt câu hỏi cho các luật sư để được tư vấn một cách nhanh chóng nhất!

📞 Cần hỗ trợ pháp lý? CLEAD luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn

Nếu bạn đang gặp vướng mắc pháp lý hoặc cần được tư vấn để yên tâm hơn trong hoạt động kinh doanh, đừng ngần ngại liên hệ với CLEAD – Trung Tâm Tư Vấn Pháp Luật trực thuộc Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam (VECOM). Chúng tôi luôn ở đây để lắng nghe và hỗ trợ bạn một cách tận tâm, nhanh chóng và chính xác.

Liên hệ CLEAD qua các kênh chính thức:

- Hotline: 0798.468.579

- Văn phòng TP.HCM: Tầng 9, tòa nhà VNO, 124 Điện Biên Phủ, Phường Tân Định, TP.HCM

- Văn phòng Tây Nam Bộ: Đường huyện 53, Khu phố Mỹ Thuận, Phường Nhị Quý (Đối diện VKSND Khu vực 4), Tỉnh Đồng Tháp

- Văn phòng Đà Nẵng: Tầng 2, tòa nhà OCB, 79–81 Nguyễn Sinh Sắc, Phường Hòa Khánh, Thành phố Đà Nẵng

- Website: https://clead.vn/

- Fanpage: https://www.facebook.com/clead.hochiminh

- Zalo OA: https://zalo.me/815492860704951598

CLEAD – Pháp lý chuyên sâu, Giải pháp chuẩn mực.

Đang xem: Dữ liệu cá nhân là gì? Phân biệt dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm